Bible belt: 'zelfs de auto's zijn er zwart'

WO 19 apr 2006 | 16.14
Loopt er een strook door Nederland waar alleen strenggelovige protestanten wonen? Of is de zogenoemde bible belt alleen een fantasietje van sociologen? Met die vragen ging de freelance journalist Willem Oosterbeek op pad. Hij trok van Staphorst tot Oostkapelle, hoorde donderpreken in zwartekousenkerken, sprak met bewoners, ging naar uitgaansgelegenheden van refo-jongeren en legde gaandeweg de kern van de bevindelijkheid bloot. ''Zelfs de auto's zijn er overwegend zwart'', zegt hij. Over de voettocht schreef hij het boek De gordel van God.

En, bestaat de bible belt?

''Die bestaat. Er loopt een band van de kop van Overijssel tot en met Zeeland waar relatief meer orthodoxe gereformeerden wonen. Daarbinnen heb je strengere enclaves, zoals in Staphorst en Opheusden. In die dorpen word je echt drie eeuwen teruggeworpen.''

Hoe komt het?

''Er is een romantische verklaring. De bible belt zou ontstaan zijn in de Tachtigjarige Oorlog en de scheidslijn vormen tussen de Oranje-gezinde protestanten en de Spaanse rooms-katholieken. Sommige plaatsen zijn echter pas in de 19de eeuw 'zwaar' geworden. Kampen is bijvoorbeeld nu strenger dan voorheen. Een kerk is zo streng is als zijn voorganger. Dominees zijn het lichtende voorbeeld, zij veroorzaken vaak de afsplitsingen. Sommige overleden voorgangers worden zelfs als heiligen vereerd. De gemeenschap koestert hun nalatenschap –de geschreven preken.''

Wat is de strengste gemeenschap die u bent tegengekomen?

''De oud-gereformeerde gemeente in Ederveen. Daar wordt niet alleen op hele noten gezongen, de psalmen zijn er zelfs nog in het Datheen, de taal van de berijmer Petrus Datheen van oude kerkliederen uit de 17de eeuw. Mijn speciaal gekochte Statenbijbel leek er te modern.

''Maar soms is geen kerk de gelovigen streng genoeg. Dat zijn de thuiszitters of thuisprekers. Die kringen van tien tot vijftien gelovigen, zoals je ook kunt lezen in Een bed van violen van Jan Siebelink, zijn onbenaderbaar.''

Waarin onderscheiden de gereformeerden zich van andere protestanten?

''Het gaat bij hen om de persoonlijke relatie met God. Het initiatief daarvan ligt bij God. Dat heet bevindelijkheid. Je kunt nog zo je best doen, God laat pas zijn gezicht zien als hij dat wil. Op het moment dat dit gebeurt, ben je bekeerd. De tekst 'Velen zijn geroepen, weinig uitverkoren' wordt in die kerken letterlijk genomen. Ik heb zelfs begrepen dat in de zwaarste kerken slechts weinig kerkgangers deelnemen aan het heilige avondmaal. De rest is niet bekeerd.''

Kan iemand bewijzen dat hij bekeerd is?

''Er wordt niet openlijk over gesproken. Dat ligt heel subtiel. Het valt natuurlijk op geen enkele manier te verifiëren, maar volgens de mensen die ik heb gesproken, stralen de bekeerlingen een soort heiligheid uit.''

Als het om uitverkiezing gaat, waarom leeft men dan zo streng?

''Je weet maar nooit of het in het laatste oordeel iets uitmaakt hoe je geleefd hebt. Hun grootste zorg is de jongeren. De verleidingen zijn groot, tv wordt geweerd, maar internet brengt de wereld heel dichtbij.''

Dit geloof spreekt u aan?

''De karikatuur die van deze gemeenschappen wordt gemaakt, is onterecht. Het zijn mensen van vlees en bloed, geen weirdo's. Er wordt diep nagedacht over het leven. Het zijn harde werkers. Omdat God alles bepaalt, zijn ze nergens tegen verzekerd. Het mooiste vind ik dat je er de wortels van de Nederlandse aard in geconcentreerde vorm terugvindt. Het koopmanschap, de lustverdringing, de godvruchtigheid, de arrogantie van het gelijk, de rechtschapenheid, dat zijn facetten van het calvinisme die wij allemaal in ons dragen. Maar de positie van de vrouw in deze kringen vind ik achterlijk en achterhaald.''

Vrouwen krijgen wel respect?

''Oh ja, vrouwen hebben hun eigen levenssfeer, zoals dat heet. Ze zijn niet ondergeschikt aan de man, ze hebben gewoon een andere plaats in de schepping.''

Bron: De Volkskrant

ARTIKEL DOORSTUREN

volgende reacties >> | reacties niet tonen

Reacties ( lijst van 1 t/m 15 van de 17 reacties )

14 sep 2009, 00.36 uur
Door: Geert (84.26.166.xxx)
Geloven kun je op nog zoveel andere manieren dan op een bevindend gereformeerde manier. Dus je kunt niet alle geloofstromingen op één hoop gooien zoals sommigen reageerders hier doen. De wetenschap is momenteel heilig. En de wetenschap heeft er een handje van om alles wat niet wetenschappelijk is als nonsens weg te zetten. Ik zie het echter zo: als je in NIETS gelooft, is dat OOK een geloof, dan geloof je immers dat er HELEMAAL NIETS is na dit leven. Ik vind het armoedig, wat heeft het leven dan voor zin? Maar van mij mag men in niets geloven. De wetenschap vind ik onbetrouwbaar. Lees men het ene moment in de krant dat wetenschappers ontdekt hebben dat drie glazen rode wijn goed is voor het hart, een paar dagen later lees men in dezelfde krant dat mensen die dagelijks alcohol drinken minder lang leven dan geheelonthouder. Welke onderzoeker moet ik nu geloven? De wetenschap gaat ook steeds meer op een geloof lijken. Geloven betekent voor mij ook: "niet zeker weten". Ik neem aan dat God bestaat omdat ik daar motieven voor heb. Ik ervaar het zo. Die mensen in de bijbelgordel menen het goed, denk ik. Ik hoop echter dat ze het ook goed met mij menen. Ik ben homoseksueel en ik zal daarom ook niet snel in een oud gereformeerde kerk binnen durven stappen, ook al ziet niemand aan mij dat ik niet op vrouwen val. Ik geloof echter dat God mij zó gemaakt heeft. Ik verwacht niet dat ze die visie met mij delen, maar ieder mag zijn visie hebben in dit land, gelukkig. Zo lang we elkaar maar met rust laten en in vrede laten leven.
Ik heb een klacht over deze reactie

28 aug 2009, 20.34 uur
Door: Rob Leurs- Kout (62.163.35.xxx)
Het is verbazingqwekkend dat er nog mensen aangesloten zijn bij strenge kerkgemeenten. Mijn moederr was zeer religfieus en het viel mij op dat bepaalde onderwerpen niet of slechts moeilijk bespreekbaar waren. Ik moest die onderwerpen thuis vermnijden, maar ik kreeg de meest achterlijke chistenlijke ideeën aan te horen. Dat leidde snel tot confrontaties. Wetenschappers waren atheisten, maar haar waarheid was dé waarheid! Vrijheid van Godsdient houd in dat zij die willen geloven daar volkomen vrij in zijn, maar zij die dat NIET willen geloven dienen ook te worden gerespecteerd. De gelovigen stellen dat zij anderen mogen overtuigen van hun heilige woord, maar zelf willen zij onder geen voorwaarde op hun denkbeelden worden aangesproken. Een zorgelijke zaak.
Ik heb een klacht over deze reactie

07 okt 2008, 20.07 uur
Door: Mark (84.84.47.xxx)
Fascinerend, beklemmend en dat in Nederland anno 2008. Er is geen enkel bewijs voor geen god, een hiernamaals. Het creatie van de menselijke hersen. Waarom? Ik denk dat heel veel mensen niet kunnen accepteren dat het na een jaar of 70 afgelopen is. Gelovigen overal ter wereld kunnen dit maar niet aanvaarden. Acceptie dat er helemaal niets is, is fijn en grandioos. Er wel lef voor nodig, daarna is de opluchting groot. Durf NIET te geloven, Mark
Ik heb een klacht over deze reactie

02 feb 2008, 11.12 uur
Door: willem marius oosterbeek (213.93.189.xxx)
ik ben op zoek naar de stamboom van de fam.oosterbeek die ook in woudenberg voorkwam tot enkele jaren geleden,hennie oosterbeek zoon van aart oosterbeek, zelf ben ik een zoon van hennie oosterbeek, zie graag reacties wim oosterbeek 06-04-1949
Ik heb een klacht over deze reactie

25 dec 2007, 22.14 uur
Door: Gerrit Herman Verbruggen (217.121.85.xxx)
Was op zoek naar NCRV documentaire "velen zijn geroepen" van d.d. 24-12-07, voorafgaande aan Jan Siebelink. Mijn vader had veel gelijkenis met zijn vader. Mijn moeder (88 jaar) en in goede doen, is lichter. Mijn vader leed ook wel onder het zware geloof van de jaloerse god en "ga weg van mij, ik heb u niet gekend".Toch ben ik blij dat ik dit mee heb mogen maken, ik heb er veel van geleerd en teer daar nog dagelijks op. Net als Siebelink, heb ik er niet onder geleden,ik begreep mijn vader en had ook wel met hem te doen. Heb onze kinderen in het geloof groot gebracht, maar geheel anders dan mijn vader dat deed. Ik heb geleerd van zijn doen en laten en ik heb natuurlijk weer vele andere tekortkomingen waar onze kinderen weer van leren bij de opvoeding van hun kinderen. Maak mij zorgen omdat steeds minder mensen niet meer weten waar ik het over heb, de kennis en bekendheid over deze groep gelovigen en hun geloofsbeleving is tanende, dat vind ik een verarming. Het dagelijks leven en de zwaardere geloofsbeleving is best te combineren. Andere geloofsgroepen, voortgekomen uit de aardsvaderen, hebben het ook niet makkelijk om hun overtuiging en de praktijk van het moderne westerse bestaan, met elkaar te verenigen. Ik zou het goed vinden als wij meer van elkaars geloof zouden weten, dan bedoel ik niet alleen de groepen vanuit protestanse huize. Onze samenleving is zo divers en als nederlanders weten wij veel te weinig van elkaar. Kennis om te voorzien in het levensonderhoud is nodig. Kennis om het leven te leven is onontbeerlijk en verrijkt het leven. De afweging, het verschil kun je dan zelf maken. Ik ben wel tevreden met de aandacht die de Volkskrant aan dit onderwerp geeft.
Ik heb een klacht over deze reactie

25 dec 2007, 15.55 uur
Door: xerxes (81.207.35.xxx)
Leuk plaatje bij het onderwerp een lege kerk, de groepering waar u op duidt hebben veelal bom volle kerken. Maar zo'n foto zie je tegenwoordig niet veel meer!
Ik heb een klacht over deze reactie

23 dec 2007, 16.55 uur
Door: Willem C. B, Oosterbeek (77.161.113.xxx)
Het intergreet mij al heel lang of wij nog eventueel familie zij Ik ben nl een zoon van Willwm Oosterbeek die vele jaren in Veenendaal een slagerij heeft gehad en mijn vader was een zoon van Cornelis oosterbeek en Aaltje van Capelle. Ik ken broers van mijn grootvader, dus van Cornelis, roep naam Kees sls ome Jan wonende ook in Veenendaal, zijn bereop is mijn onbekend en ome Willem, wonende in Venlo en werkte bij de N.S. Hopende op een reactie van U. teken ik, hoogachtend Wim Oosterbeek.
Ik heb een klacht over deze reactie

18 dec 2007, 14.06 uur
Door: Paul (137.224.232.xxx)
Ik vind het toch een beetje eng overkomen als mensen hun geloof ZO conservatief belijden....... Geloven; ok, maar blijf andere mensen respecteren en beweer aub niet het volgende; 01 aug 2007, 16.59 uur Door: marieke Wat maakt het uit of je psalmen,datheen of opwekking zingt?Als je Jezus Christus (nog)niet hebt aanvaardt ben je ten dode opgeschreven. Dit vind ik dus een absolute grens overschrijden; blijf ook niet- of andersgelovigen respecteren! Dreigen met dood en verderf is dus nergens voor nodig.
Ik heb een klacht over deze reactie

25 aug 2007, 21.12 uur
Door: Been
ik hoop dat ze nog lang zullen bestaan. Zowel de bevindelijk gereformeerden als gemeenten waar uit de berijming van Datheen wordt gezongen, en dan niet als museumstuk. Want ons land heeft hier ruim 200 jaar uit gezongen in het begin van de reformatie, en de mensen zijn nog zo puur en onvermengd Hollands. Hoop dat plaatsen als Ederveen voor mensen die rust zoeken en een godsdienstig bestaan willen lijden nog lang kunnen blijven bestaan. P.s. er wordt niet alleen in Ederveen en Geldermalsen uit Datheen gezongen, maar in zo'n 30 gemeenten in Nederland, vooral in Zeeland.
Ik heb een klacht over deze reactie

01 aug 2007, 16.59 uur
Door: marieke
Wat maakt het uit of je psalmen,datheen of opwekking zingt?Als je Jezus Christus (nog)niet hebt aanvaardt ben je ten dode opgeschreven.Alleen Hij kan de wet doorbreken.En leven we niet onder de wet maar onder de GENADE!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
Ik heb een klacht over deze reactie

27 apr 2007, 14.49 uur
Door: een gelovige
ik vind dit gewoon niet leuk meer hoe er over de kerk gepraat word waar is nederland toch mee bezig? over sport en spel mogen wij geen kwaad woord zeggen dan slaan ze er met de vuisten bovenop of nog gekker, je kan haast niet meer zonder pistool over straat. wij zijn wereldvreemd het verbaast me dat het nog niet vermeld staat
Ik heb een klacht over deze reactie

03 mei 2006, 22.29 uur
Door: jan
ik ben lid van een oud ger gem. Bij ons zingen ze uit de gewone berijming. Ps: ik kan kerkgenootschappen aanwijzen die zwaarder zijn dan de onze
Ik heb een klacht over deze reactie

20 apr 2006, 21.45 uur
Door: Piet
Dit is de eerste keer dat ik over oud-gereformeerde gemeenten hoor spreken in termen als enig-eniger-enigst.
Ik heb een klacht over deze reactie

20 apr 2006, 13.51 uur
Door: Voorbijgangster
Niet de enige maar misschien wel de enigste ;-)
Ik heb een klacht over deze reactie

20 apr 2006, 11.03 uur
Door: Voorbijganger
Edeveen is echt niet de enigste Oud Ger. gem. in Ned. waar de psalmen van Datheen nog klinken op hele noten. Ga ook eens luisteren bij de Oud Ger. Gem. in Ned. te Geldermalsen.
Ik heb een klacht over deze reactie

volgende reacties >> | Pagina: 1 2

Reageren op dit bericht?!

over deze site | contact |