Synode roept op tot Katholiciteits Effect Rapportage

MA 20 aug 2012 | 09.29
De Nationale Synode staat in het teken van de heelheid van de kerk. De kern van de vorige Nationale Synode, in Dordrecht in 2010, was de ontdekking dat christenen uit meer dan vijftig verschillende kerken, van evangelisch tot reformatorisch, écht iets met elkaar te delen hebben. Ondanks allerlei kerkelijke verschillen is er toch wederzijdse herkenning.

In 2013 is er opnieuw een Nationale Synode, wederom in Dordrecht. De Synode roept de kerken van Nederland ter voorbereiding daarvan op tot de Katholiciteits Effect Rapportage (KER). De KER is bedoeld om nieuwe barrières tussen kerken en geloofsgemeenschappen te voorkomen. De KER is een variant op de Milieu Effect Rapportage (MER).

Bij beslissingen die het milieu kunnen raken, is de initiatiefnemer verplicht de effecten voor het milieu van het voorgenomen besluit zorgvuldig in kaart te brengen in zo'n MER. Op dezelfde manier verplicht de KER de initiatiefnemer om te onderzoeken op welke manier zijn plannen de eenheid en katholiciteit van de kerk kunnen raken.

De christelijke kerk is katholiek omdat alle gelovigen van alle plaatsen en alle tijden erin thuishoren, omdat haar boodschap heel de wereld raakt, en omdat zij in het evangelie van Jezus Christus de volheid van Gods openbaring mag bezitten. Onder katholiek verstaan we niet rooms-katholiek maar algemeen en universeel. Kerkelijke beslissingen kunnen heel makkelijk scheidslijnen opwerpen tussen gelovigen.

Ze kunnen van het evangelie uitsluitend een boodschap voor ingewijden maken. Dan is de kerk op dat punt niet meer katholiek maar sektarisch: zij vervuilt de katholiciteit, zoals een chemische industrie het milieu kan vervuilen.

Dat kan met de beste bedoelingen gebeuren. Denk bijvoorbeeld maar aan beslissingen rond Bijbelvertalingen of kerkliederen. De ene kerkelijke gemeenschap is misschien heel erg gefocust op de betrouwbaarheid van een vertaling en de schriftuurlijkheid van de liederen. De andere bekommert zich vooral om de openheid van de eredienst. Met die motieven is niks mis. Maar ondertussen ontstaat er een kloof tussen de ene kerk en de andere.

De stuurgroep Nationale Synode pleit er voor dat bij alle beslissingen die de katholiciteit raken, de gevolgen daarvoor in beeld worden gebracht: de Katholiciteits Effect Rapportage. Een wijd spectrum van beleidsterreinen komt daarvoor in aanmerking: liturgie, sacramenten, zending, ambten, opleiding, buitenlandse contacten etc.

De Nationale Synode denkt dat voor kerken en geloofsgemeenschappen de KER een nuttig instrument kan zijn om te onderzoeken of de beslissingen die ze nemen oorzaak kunnen worden van scheidingen en scheuringen. De stuurgroep Nationale Synode is bereid als aanspreekpunt te functioneren op weg naar een gemeenschappelijke adviesraad voor de KER.

De KER is een initiatief van prof. dr. B. Kamphuis, lid van de stuurgroep van de Nationale Synode. De notitie die hij schreef over de KER is te lezen op www.nationalesynode.nl.

Bron: Nationale Synode